Menu
Plan your visit
  • Fundatie Collection

    The Fundatie Collection is an accumulation of over 11,000 works of art from several separate collections. Read more about the Fundatie Collection.

    read more

  • Dirk Hannema

    Dirk Hannema, former director of Museum Boymans, brought the large collection of visual arts together in the 20th century.

    Read more

Terug naar collectie

Paul Citroen

Portret van Erika Mann

  • Portret van Erika Mann
  • De actrice en schrijfster Erika Mann (1905-1969) was de oudste dochter van de Duitse schrijver Thomas Mann. In 1933 richtte ze met haar broer Klaus (1906-1949) en Therese Giehse in München het cabaretgezelschap ‘Die Pfeffermühle’ op, dat sterk anti-fascistisch was. In 1933 vluchtte ze uit Duitsland, waarbij ze een groot aantal manuscripten van haar vader meenam. In de Tweede Wereldoorlog werkte ze als journaliste. Vanaf 1952 woonde Erika Mann in Zürich, waar ze haar vader assisteerde. Na zijn dood in 1955 bleef ze zich intensief met zijn werk bezighouden. Het eerste gedocumenteerde contact tussen Citroen en de familie Mann dateert van 1934. In 1935 vroeg Erika Mann, die met de ‘Pfeffermühle’ op toernee was in Nederland, Citroen om een portret van haar te maken, dat zij haar vader cadeau wilde doen voor zijn zestigste verjaardag. Citroen schreef hierover in 1957: ‘Erika ‘zat’ met veel gevoel en geduld, zonder vermoeid te raken – ze had tegenover mij geen enkele vervelende pretenties, zoals verwende actrices die hebben en waarvoor ik vooraf wel bang was geweest, – en ik werkte zeer geconcentreerd.’ Citroen maakte een hele serie getekende en gefotografeerde portretten van Erika Mann. De foto’s gebruikte hij bij het tekenen, om hem ‘bij het doorwerken op de vorm [te] ondersteunen’, zoals hij het zelf noemde.5 Ook tekende en fotografeerde hij in 1935 een aantal portretten van Klaus Mann6, die destijds in Amsterdam woonde. Thomas Mann, die hij pas in 1939 voor het eerst zou tekenen, was zeer verguld met het portret van Erika: ‘Zoals u het donker-vrolijke wezen van mijn dochter hebt getroffen en weergegeven,’ schreef hij in een brief, ‘is het werk van een waarlijk groot kunstenaar, en de stilering van haar persoon tot iets aartsengelachtigs heeft mij van het eerste ogenblik af verrukt.\' - Afkomstig uit: R. Keuning & F. Hoekstra, Paul Citroen (1896-1983) Tussen modernisme en portret, Uitgeverij WBOOKS: 2008.
  • Paul Citroen
  • 1935-05
    • geheel hoogte: 61.5 cm
    • geheel breedte: 47.0 cm
  • siberisch krijt op papier
  • Museum de Fundatie (collectie Provincie Overijssel), Zwolle en Heino/Wijhe
  • 9000004600