Menu
Plan je bezoek
  • Vanaf: 19 januari 2019
  • Tot en met: 12 mei 2019
  • Locatie: Museum de Fundatie

VRIJHEID - DE VIJFTIG NEDERLANDSE KERNKUNSTWERKEN SINDS 1968

Op 19 januari 2019 opent in Museum de Fundatie in Zwolle de tentoonstelling Vrijheid – de vijftig Nederlandse kernkunstwerken sinds 1968. Het is een ambitieus en tegelijk nogal ongebruikelijk project: op deze tentoonstelling laten we de vijftig ‘kernkunstwerken’ zien, de toonaangevende kunstwerken die de afgelopen vijftig jaar in Nederland zijn gemaakt. Vrijheid is nadrukkelijk subjectief, en wil zowel een uitnodiging tot discussie zijn als een liefdesverklaring aan de Nederlandse kunst. Daarmee is Vrijheid een niet te missen expositie voor iedereen die eindelijk eens alle Nederlandse topkunstwerken van de afgelopen vijftig jaar bij elkaar wil zien. 


Ferdi (1923-1969), Clementine’s Dream, 1968, schuimrubber en ‘Borg fabrics’ kunstbont, 70 x 90 x 170 cm, collectie Giotta en Ryu Tajiri, © foto: Egon Notermans.

Vrijheid wordt samengesteld door de kunstcriticus en auteur Hans den Hartog Jager (1968). Al eerder maakte hij in Museum de Fundatie de tentoonstellingen Meer licht (2010), over het sublieme in de kunst van nu, Meer macht (2014), over de mogelijkheid of onmogelijkheid voor kunstenaars om maatschappelijke processen te beïnvloeden en Zie de mens (2016): een portrettengalerij die zowel een overzicht gaf van de maatschappelijke veranderingen als van de ontwikkeling in de kunst van de afgelopen honderd jaar. 


Armando (1929-2018), Fahne, 1981, olieverf op doek, 240 x 175 cm, collectie Stedelijk Museum Amsterdam, © Pictoright Amsterdam 2018.

Juist in deze fragmentarische tijden, waarin de betekenis van veel zaken die in Nederland decennialang vanzelfsprekend leken opnieuw worden bevraagd, willen we tonen wat de essentiële kracht van kunst is: nieuwe vergezichten openen, vastgeroeste normen, waarden en vormen ter discussie stellen, de tijdgeest weerspiegelen, en daarop vooruitlopen. Daarom hebben we gekozen voor ‘vrijheid’ als dragend thema. Dat woord heeft in Nederland de laatste jaren een curieuze, bijna populistische politieke lading gekregen. Vijftig jaar geleden stond ‘vrijheid’ nog voor de nieuwe, revolutionaire ontwikkelingen waarmee bestaande patronen werden doorbroken, nu is het woord vooral een symbool geworden voor het vasthouden aan ‘authentieke Nederlandse waarden’. Tegelijk is het óók eenvoudig vol te houden dat het streven naar vrijheid, onafhankelijkheid, uniciteit, al die jaren een kernwaarde van hedendaagse kunst is gebleven. 


Marijke van Warmerdam (1959), Lichte Stelle, 2000, 16 mm film loop, 2’53”, collectie van de kunstenaar, © Marijke van Warmerdam.


Door de nadrukkelijke, bijna klassieke keuze voor vijftig ‘cruciale’ werken hopen we de belangrijkste elementen die in de huidige discussies steeds terugkomen op scherp te zetten. Kunst zou ongegeneerd moeten durven laten zien wat ze kan bijdragen aan het denken, welke unieke rol ze in de samenleving kan vervullen. Of het nu gaat om het belang van een (artistieke) traditie, de manier waarop kunst een nationale identiteit vertegenwoordigt, de mate waarin ze veranderende sociale verhoudingen in de maatschappij weerspiegelt. Maar, en dat is zeker zo belangrijk, de tentoonstelling wil de toeschouwer er ook van doordringen wat een geweldige kunst er de afgelopen vijftig jaar in Nederland is gemaakt, variërend van Jan Dibbets’ Perspective Correction (1968) tot Ria van Eijcks My Woven Diary (1976-’77) van René Daniëls’ Aux Déon (1985) tot Natasja Kensmils Zelfportret met kruis (1999) en van Guido van der Werve’s Nummer acht: Everything is going to be all right (2009) tot Melanie Bonajo’s Night Soil #1 (2016). Kunst in Nederland is al decennia levend, krachtig en vrij – en dat mag best eens groots worden getoond. 

Door één keer zoveel ‘kernkunstwerken’ uit de afgelopen decennia bij elkaar te brengen willen we de actuele discussies over de rol van kunst in de maatschappij van nieuwe energie voorzien. Maar uiteindelijk hopen we vooral dat Vrijheid één grote viering wordt van de kracht van kunst: een tentoonstelling en een boek, om mensen te laten genieten, verdieping te bieden en aan te zetten tot denken, juist in deze wereld, in deze tijd. 

Tegelijk met de tentoonstelling verschijnt een gelijknamig boek bij Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep.


Guido van der Werve (1977), Nummer acht, everything is going to be alright, 2007, 16 mm film loop, 10’10”, collectie van de kunstenaar en Galerie Juliette Jongma, Amsterdam, foto: Ben Geraerts.

Afbeelding header: Jeroen Eisinga (1966), Springtime, 2010-2011, 35 mm film loop, 19’5”, collectie van de kunstenaar, © Jeroen Eisinga.

Plan je bezoek

Meer over openingstijden, prijzen en bereikbaarheid.

Blijf op de hoogte

  • Vanaf: 19 Jan 2019
  • Tot en met: 12 May 2019
  • Locatie: Museum de Fundatie